Środkowa Dalmacja: Wypoczynek w cesarskim stylu

Dalmacji przydają uroku także miasta o wspaniałej tradycji i bogatej architekturze. Na odcinku zaledwie 30 km znajdują się aż dwa wpisane na listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Jedno to Trogir, zwane miastem muzeum, drugie - Split.

Ze Splitem było tak... Na przełomie III i IV w. Środkowa Dalmacja zachwyciła rzymskiego cesarza Dioklecjana. Na morskim brzegu naprzeciwko wyspy Brac kazał zbudować pałac. To wokół niego w ciągu wieków zbudowano miasto.

Dwa różne światy

Pałac cesarski powstał na planie prostokąta o wymiarach 214 na 175 m. Mimo że tak duży, na pierwszy rzut oka trudno go zauważyć. To dlatego, że w starożytne mury przez lata wrastało średniowieczne miasto. Zachowane do dziś 200 domów z tego okresu stopiło się z siedzibą władcy w harmonijną całość.

Przekraczając jedną z czterech bram twierdzy, zanurzamy się w plątaninę kamiennych uliczek, które kiedyś były pałacowymi chodnikami. Stare płyty są wypolerowane stopami i trudno po nich iść... Tam, gdzie kiedyś znajdowały się komnaty i koszary rzymskich legionistów, dziś mieszkają ludzie. Kamienice stoją tak blisko siebie, że niektóre cieniste pasaże mają nie więcej niż dwa kroki szerokości. Natkniecie się w nich na sklepy z pamiątkami i kafejki.

Kiedy oczom waszym ukaże się kopuła, jak ta na Panteonie w Rzymie, to znak, że jesteście przy mauzoleum cesarza. W VIII w. przekształcono je w kościół, a następnie w katedrę pod wezwaniem św. Dujama. Tutaj stykają się dwa światy: w podziemiach zwiedzicie kryptę, w której spoczął Dioklecjan, jeden z największych prześladowców chrześcijan, a wyżej pomodlicie się w katolickiej świątyni.

W nabożeństwach, chcąc nie chcąc, uczestniczy cesarska para. Dioklecjan i jego żona zerkają na współczesnych z zachowanych starożytnych malowideł. Co sobie myślą? Do katedry przylega otoczony kolumnami Perystyl, dziedziniec pałacu, obecnie główny plac Starówki. Wystarczy siąść na poduszkach leżących na schodach, a natychmiast podejdzie kelner z restauracji i zaproponuje nam coś do picia. W niedzielne wieczory w Perystylu gra orkiestra, a ludzie tańczą pod starożytnymi kolumnami i rozgwieżdżonym niebem.

Perła na wyspie

Po przejechaniu 30 km na zachód od Splitu zawitacie do Trogiru. Nazywany jest Małą Wenecją, bo domy i pałace przypominają te z drugiej strony Adriatyku. Trogir nie ma wprawdzie kanałów, tylko ciasne pasaże jak stary Split, jednak leży na wodzie - na adriatyckiej wysepce.

Za mury dostaniecie się kamiennym mostem i... oniemiejecie z zachwytu. Każdy zaułek jest tu interesujący, a najwięcej zabytków znajduje się przy rgu Ivana Pavla II (placu Jana Pawła II). Choćby budowana od XII w. przez 200 lat katedra, XV-wieczna arkadowa loggia miejska, dawniej siedziba sądu, czy pałac Stafileo z bezcennymi gotyckimi oknami.

Miasto, podobnie jak Split, ma bulwar z palmami. Tu w którymś z kawiarnianych ogródków można delektować się mrożoną kawą i leniwą wakacyjną atmosferą.

Z plaży po lawendę

Lazurowe wody otaczające Trogir zachęcają do kąpieli. Jeśli chcecie poleniuchować na najpiękniejszej i największej plaży w Chorwacji, wybierzcie się na wyspę Brac. Tam czeka na was Złoty Róg - plaża na wysuniętym w morze cyplu. Niedaleko niej cumują łodzie wycieczkowe, tak że wprost z leżaka możecie wsiąść do łódki i popłynąć wzdłuż brzegu.

Widok Bracu i Złotego Rogu od strony morza jest zachwycający. Sąsiednia wyspa Hvar, mimo że też są na niej plaże, słynie z czego innego. Uprawia się na niej lawendę. Żeby się napatrzeć na fioletowe łany i nasycić ich zapachem, trzeba jechać z miasteczka Stary Grad w góry. Już po 6-7 km zobaczycie na zboczach pola lawendy. Takie pejzaże czekają na was jednak tylko do połowy lipca, bo potem przychodzą żniwa i roślina znika z pól. Jeśli nie zdążycie, w całej Dalmacji przez okrągły rok kupicie saszetki z suszoną lawendą i buteleczki z olejkiem lawendowym. Będą przypominały słoneczne wakacje...

Najważniejsze informacje

Dojazd Autokarem z Warszawy do Splitu i z powrotem - od 309 zł. Szczegóły: traveligo.pl Samolotem z Warszawy do Splitu i z powrotem - 1200 zł. Szczegóły: www.esky.pl

Zakwaterowanie Apartament na 11 dni w Splicie i przejazd autokarem na wyspę Brac - ok. 1200 zł (bez wyżywienia). Szczegóły: alltravel.pl Doba w pokoju 4-osobowym w Splicie - ok. 90 zł od osoby. Inf.: WWW.hostelworld.com

Waluta W Chorwacji płacimy kunami (HRK). Jedna kuna to ok. 60 gr.

5 bezcennych zabytków:

1. Średniowieczna katedra

Znajduje się w Trogirze. Jeden z jej wielkich skarbów stanowi kaplica św. Jana ze 160 wyrzeźbionymi głowami aniołów i świętych.

2. Twierdza obronna

Stanęła na wyspie Hvar w XVI w. Razem z murami tworzyła bastion nie do zdobycia.

3. Kościół św. Marka

Wzniesiony w mieście Makarska w XVII w. Ołtarz z XVIII w. jest dziełem weneckich mistrzów.

4. Kaplica św. Marcina

To pochodzący z XII w. kościółek w Splicie. Zajął dawny budynek rzymskiej straży.

5. Świątynia Jowisza

Zbudowana w Splicie (III/IV w.) jako miejsce kultu ważnego bóstwa rzymskiego. W VIII w. przebudowana na chrzcielnicę.

Tylko w Dalmacji

Grota cała w błękitach Znajdziecie ją na wysepce Bisevo. Grota ma 18 m dł. Żeby się do niej dostać, trzeba przepłynąć łodzią przez wąski otwór w skale. W środku... bajka. Światło wpada od strony wody i rozświetla wnętrze różnymi odcieniami błękitu.